Bab 9: Dasar Luar Malaysia

9.1 Latar Belakang Dasar Luar Malaysia

Dasar luar negara merujuk kepada tindakan dan pendekatan yang diambil oleh sesebuah negara dalam mengendalikan hubungan dengan negara-negara lain. Sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka, perhubungan luar telah terjalin berasaskan kepentingan perdagangan dan keselamatan.

Matlamat Utama Dasar Luar:

• Memelihara kedaulatan, keselamatan, dan kemerdekaan negara.
• Mencapai dan mempertahankan kemakmuran ekonomi melalui perdagangan dan pelaburan antarabangsa.
• Memelihara keamanan, keadilan, dan kesejahteraan antarabangsa.
• Memajukan imej dan kredibiliti Malaysia di peringkat global.

9.2 Asas Penggubalan Dasar Luar Malaysia

Penggubalan dasar luar Malaysia dipengaruhi oleh pelbagai faktor tempatan dan antarabangsa yang dinamik.

Faktor Penggubalan Dasar Luar:

1. Faktor Geografi: Kedudukan strategik di Asia Tenggara, bersempadan dengan kawasan laluan perkapalan penting (Selat Melaka dan Laut China Selatan).
2. Faktor Kepimpinan: Visi dan kebijaksanaan pemimpin negara (Perdana Menteri) dalam memandu hala tuju diplomasi mengikut peredaran zaman.
3. Faktor Kepentingan Nasional: Keutamaan terhadap keselamatan negara, pertahanan, serta pertumbuhan ekonomi domestik.
4. Faktor Sejarah: Ikatan sejarah dengan negara Komanwel, negara Islam (OIC), dan pengajaran daripada ancaman komunisme.
5. Faktor Persekitaran Antarabangsa: Perubahan lanskap politik dunia seperti era Perang Dingin, kepelbagaian blok kuasa, dan arus globalisasi.

9.3 Malaysia dalam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB)

Malaysia menjadi ahli PBB yang ke-82 pada 17 September 1957. Malaysia komited mendukung Piagam PBB dalam memelihara keamanan dunia.

Sumbangan Malaysia dalam PBB:

• Misi Pengaman: Menyertai misi pengaman PBB seperti di Congo (UNOC), Namibia (UNTAG), Bosnia dan Herzegovina (UNPROFOR), dan Lebanon (UNIFIL).
• Kerjasama Agensi Antarabangsa: Aktif dalam UNESCO (pendidikan/kebudayaan), WHO (kesihatan), dan FAO (makanan).
• Isu Antarabangsa: Mengemukakan pendirian tegas menentang dasar Apartheid di Afrika Selatan dan memperjuangkan hak rakyat Palestin.
• Pengerusi Sesi Perhimpunan Agung: Tan Sri Razali Ismail dilantik sebagai Pengerusi Perhimpunan Agung PBB ke-51 (1996).

9.4 Malaysia dalam Komanwel

Komanwel merupakan pertubuhan sukarela yang dianggotai oleh negara-negara bekas jajahan British.

Sumbangan dan Penglibatan:

• Rancangan Colombo: Menerima dan memberi bantuan teknikal serta biasiswa pendidikan.
• Deklarasi Langkawi (1989): Menjadi tuan rumah CHOGM 1989 dan mengemukakan Deklarasi Langkawi mengenai pemeliharaan alam sekitar.
• Sukan Komanwel: Menjadi tuan rumah Sukan Komanwel 1998 di Kuala Lumpur.

9.5 Cabaran Malaysia dalam Memelihara Keamanan Dunia

Malaysia mengambil pendekatan proaktif dan bebas (*bebas dan berkecuali*) dalam menangani konflik antarabangsa.

• Isu Palestin: Menyokong perjuangan Pertubuhan Pembebasan Palestin (PLO) dan memberi bantuan kemanusiaan serta sokongan diplomatik secara berterusan.
• Isu Antartika: Memperjuangkan prinsip bahawa Antartika adalah warisan bersama sejagat (*common heritage of mankind*) yang wajar dimanfaatkan oleh seluruh dunia, bukan hanya negara maju.

9.6 Malaysia dalam Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara (ASEAN)

ASEAN ditubuhkan pada 8 Ogos 1967 untuk meningkatkan kerjasama serantau di Asia Tenggara.

Sumbangan Utama Malaysia dalam ASEAN:

• Pengisytiharan ZOPFAN (1971): Mengemukakan cadangan menjadikan Asia Tenggara sebagai Zon Aman, Bebas dan Berkecuali (*Zone of Peace, Freedom and Neutrality*).
• Zon Bebas Senjata Nuklear (SEANWFZ): Menyokong perjanjian bagi membebaskan Asia Tenggara daripada ancaman senjata nuklear.
• Kerjasama Ekonomi: Melaksanakan Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN (AFTA) dan projek perindustrian ASEAN.
• Kemelut Kemboja: Menggalakkan penyelesaian politik secara damai berhubung pencerobohan Kemboja.

9.7 Malaysia dalam Pertubuhan Kerjasama Islam (OIC)

OIC ditubuhkan pada tahun 1969. Malaysia merupakan antara negara pengasas di bawah pimpinan Tunku Abdul Rahman yang dilantik sebagai Setiausaha Agung OIC yang pertama.

Sumbangan Malaysia dalam OIC:

• Sektor Perbankan dan Kewangan Islam: Membantu penubuhan Bank Pembangunan Islam (IDB).
• Perkhidmatan Kemanusiaan: Menerima pelarian Rohingya dan menyalurkan bantuan kewangan/ubat-ubatan ke Afghanistan, Bosnia, dan Palestin.
• Pendidikan: Penubuhan Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) pada tahun 1983 dengan sokongan OIC.