8.1 Latar Belakang Pembentukan Dasar Ekonomi Baru (DEB)
Dasar Ekonomi Baru (DEB) diperkenalkan pada tahun 1971 di bawah Majlis Gerakan Negara (MAGERAN) sebagai respons kepada Peristiwa 13 Mei 1969 untuk memulihkan ketidakseimbangan sosioekonomi antara kaum dan wilayah.
Matlamat Utama DEB:
Mencapai perpaduan negara dan integrasi nasional menerusi strategi serampang dua mata:
- Membasmi Kemiskinan: Membasmi kemiskinan dengan menambah pendapatan dan memperbanyak peluang pekerjaan kepada seluruh rakyat tanpa mengira kaum.
- Menyusun Semula Masyarakat: Menyusun semula masyarakat bagi menghapuskan pengenalan kaum mengikut fungsi ekonomi.
8.2 Pelaksanaan Dasar Ekonomi Baru (DEB)
Pelaksanaan DEB dijalankan menerusi tempoh 20 tahun (1971–1990) yang merangkumi Rancangan Malaysia Kedua hingga Rancangan Malaysia Kelima.
Langkah dan Strategi Pelaksanaan:
- Meningkatkan Taraf Hidup Rakyat:
- Luar Bandar: Pembukaan tanah baharu oleh FELDA, bantuan baja dan khidmat nasihat oleh RISDA, LPP, dan FAMA.
- Bandar: Penyediaan perumahan awam kos rendah, peluang pekerjaan dalam sektor perindustrian, dan kemudahan asas.
- Pembangunan Wilayah: Penubuhan Lembaga Kemajuan Wilayah seperti KEJORA, DARA, KETENGAH, dan KESEDAR untuk memajukan kawasan pedalaman menerusi tanaman komersial dan perbandaran baharu.
- Pemilikan Modal Saham: Penubuhan Permodalan Nasional Berhad (PNB) pada 1978 dan Skim Amanah Saham Nasional (ASN) untuk meningkatkan pemilikan saham ekuiti Bumiputera (sasaran sekurang-kurangnya 30%).
- Penubuhan Agensi Amanah: Agensi seperti MARA, PERNAS, UDA, SEDC, dan Bank Bumiputera dibentuk bagi membantu usahawan Bumiputera dari segi modal dan latihan.
- Masyarakat Perdagangan dan Perindustrian Bumiputera (MPPB): Mewujudkan golongan usahawan Bumiputera dalam sektor pembuatan dan perkhidmatan.
8.3 Pembentukan Dasar Pembangunan Nasional (DPN)
Dasar Pembangunan Nasional (DPN) dilancarkan oleh Tun Dr. Mahathir Mohamad pada 17 Jun 1991 bagi menggantikan DEB. DPN merupakan bahagian penting dalam Rangka Rancangan Jangka Panjang Kedua (RRJP2) (1991–2000).
Matlamat dan Objektif DPN:
- Mencapai pembangunan seimbang bagi mewujudkan masyarakat yang bersatu padu dan adil.
- Mengekalkan fokus pembasmian kemiskinan dan penyusunan semula masyarakat, tetapi dengan memberi penekanan baharu kepada aspek kualiti, kemapanan, dan daya saing.
Penekanan Baharu dalam DPN:
- Membasmi kemiskinan tegar (*hardcore poverty*) di samping kemiskinan relatif.
- Menumpukan kepada latihan kemahiran dan pembangunan sumber manusia.
- Mengarahkan penyertaan Bumiputera dalam sektor moden yang bernilai tinggi.
- Menggalakkan sektor swasta menjadi enjin utama pertumbuhan ekonomi menerusi dasar penswastaan.
8.4 Pelaksanaan Dasar Pembangunan Nasional (DPN)
Strategi Utama Pelaksanaan:
- Pembasmian Kemiskinan Tegar: Bantuan khusus seperti Program Pembangunan Rakyat Termiskin (PPRT), pemberian pinjaman mikrokredit menerusi Amanah Ikhtiar Malaysia (AIM).
- Penyusunan Semula Masyarakat: Meningkatkan penyertaan Bumiputera dalam sektor perindustrian dan perdagangan menerusi skim latihan pengurusan dan pembangunan teknologi.
- Penyusunan Semula Modal Saham: Memperkemas pemilikan ekuiti menerusi Amanah Saham Bumiputera (ASB) dan Amanah Saham Wawasan (ASW).
- Pembangunan Bandar dan Desa: Memodenkan kawasan luar bandar dengan kemudahan infrastruktur asas dan menghubungkannya dengan pusat pertumbuhan ekonomi.
8.5 Pencapaian DEB dan DPN
1. Aspek Ekonomi:
- Penurunan Kadar Kemiskinan: Kadar kemiskinan negara menurun secara drastik daripada 49.3% (1970) kepada bawah 7% menjelang tahun 2000.
- Peningkatan Pemilikan Saham Bumiputera: Pegangan ekuiti Bumiputera meningkat daripada 2.4% (1970) kepada hampir 19% menjelang tahun 1990.
- Peluangan Sektor Perindustrian: Peralihan ekonomi daripada berasaskan pertanian kepada sektor pembuatan dan perkhidmatan berteknologi tinggi (seperti projek kereta nasional PROTON dan PERODUA).
2. Aspek Sosial:
- Masyarakat Perdagangan dan Perindustrian Bumiputera (MPPB): Kemunculan golong profesional dan usahawan Bumiputera dalam pelbagai bidang.
- Pembentukan Kelas Menengah: Pertambahan warga kerja profesional dan teknikal dalam kalangan rakyat pelbagai kaum.
- Kemajuan Pengangkutan dan Perhubungan: Pembinaan lebuh raya (Lebuhraya Utara-Selatan), pelabuhan moden (Pelabuhan Klang), dan koridor pembangunan memajukan kualiti hidup rakyat.