Bab 9: Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957

9.1 Usaha Rundingan Kemerdekaan

Usaha mendapatkan kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu dilakukan melalui perundingan dan toleransi antara pihak Raja-raja Melayu, pemimpin Parti Perikatan, dan kerajaan British.

Rombongan Kemerdekaan ke London (1956):

• Tujuan: Merundingkan kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu dan merangka perlembagaan baharu.
• Wakil Raja-raja Melayu: Dato' Panglima Bukit Gantang, Abdul Aziz Othman, Dato' Mohd Seth, dan Dato' Nik Ahmad Kamil.
• Wakil Parti Perikatan: Tunku Abdul Rahman, Dato' Abdul Razak Hussein, H.S. Lee, dan Dr. Ismail Abdul Rahman.
• Perjanjian London (8 Februari 1956): British bersetuju memberikan kemerdekaan pada 31 Ogos 1957 dan menubuhkan sebuah suruhanjaya bebas untuk merangka Perlembagaan.

9.2 Peranan Suruhanjaya Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu (Suruhanjaya Reid)

Suruhanjaya Reid ditubuhkan pada Mac 1956 bagi merangka perlembagaan yang adil dan diterima oleh semua kaum.

Anggota Suruhanjaya Reid:

• Pengerusi: Lord Reid (United Kingdom)
• Ahli-ahli: Sir Ivor Jennings (UK), Sir William McKell (Australia), B. Malik (India), dan Mr. Abdul Hamid (Pakistan).

Tugas dan Terma Rujukan:

• Membentuk sebuah kerajaan Pusat yang kuat dengan kerajaan negeri mempunyai autonomi tertentu.
• Lantikan seorang Ketua Negara bergelar Yang di-Pertuan Agong.
• Melindungi kedudukan istimewa orang Melayu dan hak sah kaum lain.
• Mewujudkan satu kewarganegaraan yang sama bagi seluruh Persekutuan.
• Mempertahankan kedudukan Raja-raja Melayu sebagai Raja Berperlembagaan.

9.3 Langkah Penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu yang Merdeka

Cadangan perlembagaan dirangka menerusi rundingan meja bulat dan pengumpulan memorandum daripada pelbagai pihak.

Draf Perlembagaan dan Memorandum:

• Memorandum Raja-raja Melayu: Mengesyorkan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Negara, kedudukan Bahasa Melayu, dan hak istimewa orang Melayu.
• Memorandum Parti Perikatan (Cadangan Pakatan Murni): Menekankan isu kewarganegaraan, bahasa, dan agama rasmi. Cadangan ini dinamakan Cadangan Perikatan yang menjadi asas utama perlembagaan.
• Isu-isu hangat yang diselesaikan melalui pakatan murni: Kewarganegaraan secara Jus Soli, kedudukan Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan, dan Agama Islam sebagai agama Persekutuan.

9.4 Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1957

Perjanjian Kemerdekaan ditandatangani pada 5 Ogos 1957 antara Raja-raja Melayu dengan Sir Donald MacGillivray (bagi pihak Ratu Elizabeth II).

Intipati Utama Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957:

• Pengamalan Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen: Yang di-Pertuan Agong menjadi Ketua Negara; Parlimen mengandungi Dewan Negara dan Dewan Rakyat.
• Kewarganegaraan: Tiga cara memperoleh kewarganegaraan (Penguatkuasaan Undang-undang, Pendaftaran, dan Naturalisasi). Hak kewarganegaraan diberi secara penguatkuasaan undang-undang kepada mereka yang lahir selepas merdeka.
• Kedudukan Agama Islam: Islam diiktiraf sebagai Agama Persekutuan, namun agama lain bebas diamalkan secara aman.
• Bahasa Kebangsaan: Bahasa Melayu diiktiraf sebagai bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi tunggal.
• Kedudukan Istimewa Orang Melayu: Dipelihara oleh Yang di-Pertuan Agong tanpa menindas hak sah kaum lain.