Bab 7: Usaha Ke Arah Kemerdekaan

7.1 Latar Belakang Ideologi Ke Arah Kemerdekaan

Usaha ke arah kemerdekaan di Tanah Melayu bermula melalui kepelbagaian aliran politik dan perjuangan pelbagai parti serta pertubuhan selepas Perang Dunia Kedua.

Parti dan Pertubuhan Politik Utama:

• PKMM (Parti Kebangsaan Melayu Malaya): Dipimpin oleh Dr. Burhanuddin al-Helmi dan Ishak Haji Muhammad. Memperjuangkan konsep Melayu Raya dan merdeka menerusi gabungan dengan Indonesia.
• UMNO (United Malays National Organisation): Diasaskan oleh Dato' Onn Jaafar pada tahun 1946. Memperjuangkan kedaulatan raja-raja Melayu, hak istimewa orang Melayu, dan kemerdekaan menerusi rundingan.
• PKM (Parti Komunis Malaya): Memperjuangkan penubuhan Republik Komunis Malaya secara pemberontakan bersenjata.
• MIC (Malayan Indian Congress): Ditubuhkan oleh John Thivy pada tahun 1946 untuk menjaga kepentingan masyarakat India di Tanah Melayu.
• MCA (Malayan Chinese Association): Ditubuhkan oleh Tan Cheng Lock pada tahun 1949 untuk menjaga kepentingan masyarakat Cina dan bekerjasama membanteras komunis.
• PAS (Persatuan Islam Se-Tanah Melayu): Ditubuhkan pada tahun 1951, memperjuangkan pembentukan negara Islam dan Bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi.

7.2 Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum (CLC)

Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum atau Communities Liaison Committee (CLC) ditubuhkan pada Januari 1949 di Pulau Pinang untuk menyelesaikan konflik dan memupuk persefahaman antara kaum.

Tokoh Utama CLC:

• Pengerusi: E.E.C. Thuraisingham
• Wakil Melayu: Dato' Onn Jaafar, Tunku Abdul Rahman, Dato' Abdul Razak Hussein.
• Wakil Cina: Tan Cheng Lock, Lee Tiang Keng, C.C. Tan.
• Gabenor Jeneral British: Malcolm MacDonald (Penaung/Pengasas).

Isu dan Kompromi Penyelesaian CLC:

• Politik: Persetujuan persediaan ke arah berkerajaan sendiri secara berperingkat melalui pilihan raya.
• Kedudukan Istimewa Orang Melayu: Bersetuju memperakukan kedudukan istimewa orang Melayu sebagai penduduk asal tanah air.
• Kedudukan Ekonomi Orang Melayu: Penubuhan **RIDA** (Rural Industrial Development Authority) pada tahun 1950 yang dipimpin oleh Dato' Onn Jaafar untuk memajukan ekonomi masyarakat luar bandar.
• Kewarganegaraan Bukan Melayu: Syarat kewarganegaraan dilonggarkan bagi menarik kesetiaan masyarakat bukan Melayu kepada Tanah Melayu.
• Pendidikan: Penubuhan sistem pendidikan seragam untuk memupuk perpaduan kaum.

7.3 Sistem Ahli (Member System)

Diperkenalkan oleh British pada April 1951 sebagai latihan pentadbiran tempatan ke arah berkerajaan sendiri di Persekutuan Tanah Melayu.

Ciri-Ciri Utama Sistem Ahli:

• Mempunyai taraf yang sejajar dengan portfolio portfolio kementerian masa kini.
• Ahli dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi British dengan persetujuan Majlis Raja-Raja.
• Terdiri daripada tokoh-tokoh pelbagai kaum (Melayu, Cina, India) untuk menjamin keadilan pentadbiran.
• Ahli bertanggungjawab mencadang dan merangka undang-undang berkaitan jabatannya untuk dibentangkan dalam Majlis Perundangan Persekutuan (MPP).

Tokoh Pemegang Portfolio Penting:

• Dato' Onn Jaafar: Ahli Hal Ehwal Dalam Negeri.
• E.E.C. Thuraisingham: Ahli Pelajaran.
• Tunku Yaacob ibni Sultan Abdul Hamid: Ahli Pertanian dan Perhutanan.
• Lee Tiang Keng: Ahli Kesihatan.

7.4 Sistem Pendidikan Kebangsaan

Pendidikan dijadikan alat utama untuk memupuk perpaduan nasional dalam masyarakat berbilang kaum.

Perkembangan Penyata dan Laporan Pendidikan:

• Laporan Barnes (1951): Mencadangkan sekolah rendah menggunakan Bahasa Melayu atau Bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar. Ditentang oleh masyarakat Cina dan India.
• Laporan Fenn-Wu (1951): Ditulis oleh Dr. Fenn dan Dr. Wu merespons Laporan Barnes. Mencadangkan sekolah vernakular Cina diteruskan dan diselaraskan dengan kurikulum tempatan.
• Ordinan Pelajaran (1952): Menetapkan dua jenis sekolah rendah (menggunakan Bahasa Melayu atau Inggeris). Walau bagaimanapun, gagal dilaksanakan sepenuhnya kerana masalah kewangan dan tentangan komuniti.
• Penyata Razak (1956): Teras kepada Sistem Pendidikan Kebangsaan.
  • Mewujudkan Sekolah Umum (Bahasa Melayu) dan Sekolah Jenis Umum (Bahasa Inggeris/Cina/Tamil).
  • Bahasa Melayu dijadikan Bahasa Kebangsaan dan mata pelajaran wajib di semua sekolah.
  • Menggunakan kurikulum dan sukatan pelajaran yang sama berteraskan unsur tempatan.

7.5 Penubuhan Parti Politik

Kemunculan pelbagai parti politik berasaskan kaum mahupun berbilang kaum mencerminkan dinamika perjuangan kemerdekaan.

Perkembangan Parti Penting:

• IMP (Independence of Malaya Party - 1951): Diasaskan oleh Dato' Onn Jaafar selepas keluar dari UMNO. Bertujuan membentuk parti berbilang kaum untuk mencapai kemerdekaan, namun kurang mendapat sambutan.
• Penubuhan Parti Perikatan (Alliance):
  • Bermula dengan kerjasama **UMNO–MCA** dalam Pilihan Raya Majlis Perbandaran Kuala Lumpur (1952) yang memenangi 9 daripada 12 kerusi.
  • Penyertaan **MIC** pada tahun 1955 melengkapkan pembentukan Parti Perikatan sebagai simbol gabungan tiga kaum utama.