Bab 5: Persekutuan Tanah Melayu 1948

5.1 Pembentukan Persekutuan Tanah Melayu 1948

Persekutuan Tanah Melayu (PTM) 1948 ditubuhkan bagi menggantikan Malayan Union 1946 yang mendapat bantahan padu daripada Raja-Raja Melayu, UMNO, dan masyarakat Melayu. Pada 25 Julai 1946, **Jawatankuasa Kerja** (Working Committee) dibentuk untuk merangka Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu.

Keanggotaan Jawatankuasa Kerja:

• Wakil Kerajaan British: A.T. Newboult, K.K. O'Connor, A. Williams, D.C. Watherston.
• Wakil Raja-Raja Melayu: Raja Kamaralzaman Raja Ngah Mansur, Dato' Hamzah Abdullah, Haji Mohamad Noah Omar, Dato' Nik Ahmad Kamil.
• Wakil UMNO: Dato' Onn Jaafar, Dato' Abdul Rahman Mohd Yassin, Roland Braddell.

Cadangan Jawatankuasa Kerja:

1. Menyatukan semua negeri Melayu dan dua Negeri Selat (Pulau Pinang dan Melaka) dalam satu persekutuan.
2. Pulihkan kedudukan, kedaulatan, dan kuasa Raja-Raja Melayu.
3. Menjaga kedudukan istimewa orang Melayu dan hak sah kaum lain.
4. Menubuhkan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri dan Majlis Undangan Negeri.
5. Ketatkan syarat kewarganegaraan bagi golongan bukan Melayu.

5.2 Reaksi Penentangan Golongan Radikal dan Orang Bukan Melayu

Golongan nasionalis Melayu radikal dan pertubuhan bukan Melayu menempelak Jawatankuasa Kerja kerana tidak dianggotai oleh wakil mereka dan menyifatkannya sebagai tidak demokratik.

Pembentukan Gabungan Bantahan:

• PUTERA (Pusat Tenaga Rakyat): Dipimpin oleh Dr. Burhanuddin al-Helmi, mengandungi PKMM, API, AWAS, dan BATAS.
• AMCJA (All-Malayan Council of Joint Action): Dipimpin oleh Tan Cheng Lock, mengandungi MDU, MIC, dan CLU.
• Kerjasama PUTERA-AMCJA: Kedua-dua gabungan bersatu menentang draf PTM 1948 dan mengemukakan perlembagaan alternatif.

Perlembagaan Rakyat (1947):

PUTERA-AMCJA merangka **Perlembagaan Rakyat** sebagai alternatif kepada cadangan Jawatankuasa Kerja. Antara cadangan utamanya ialah:

• Singapura digabungkan dengan Tanah Melayu.
• Penubuhan Dewan Perundangan Pusat yang anggotanya dipilih terus oleh rakyat.
• Raja-Raja Melayu mempunyai kuasa sebenar dan bertanggungjawab kepada rakyat.
• Kedudukan istimewa orang Melayu dikembalikan.
• Kewarganegaraan yang sama rata dinamakan **"Melayu"** untuk seluruh penduduk Tanah Melayu.
• Bendera Tanah Melayu hendaklah memasukkan warna merah dan putih (konsep Kebangsaan).

Tindakan Hartal Se-Malaya (1947):

Apabila British menolak Perlembagaan Rakyat, PUTERA-AMCJA melancarkan **Hartal Se-Malaya** pada 20 Oktober 1947 — mogok aman dan penutupan kedai/perniagaan di seluruh bandar utama Tanah Melayu sebagai tanda protes.

5.3 Ciri-Ciri Persekutuan Tanah Melayu 1948

Persekutuan Tanah Melayu ditubuhkan secara rasmi pada **1 Februari 1948** menerusi Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu.

1. Pentadbiran:

• Gabungan 9 Negeri Melayu dan 2 Negeri Selat (Pulau Pinang dan Melaka). Singapura kekal sebagai Tanah Jajahan Mahkota berasingan.
• Diketuai oleh **Pesuruhjaya Tinggi British** yang mempunyai kuasa eksekutif.
• Mewujudkan Majlis Eksekutif Persekutuan dan Majlis Undangan Persekutuan (MUP).

2. Kuasa Raja-Raja Melayu:

• Majlis Raja-Raja dibentuk untuk membolehkan Raja-Raja Melayu memberikan pandangan dalam isu pentadbiran dan perundangan.
• Di peringkat negeri, Sultan menjadi ketua negeri dan mengesahkan undang-undang yang diluluskan dalam Majlis Undangan Negeri.

3. Kedudukan Istimewa Orang Melayu:

• Kedudukan istimewa orang Melayu diiktiraf secara rasmi dan diletakkan di bawah tanggungjawab Pesuruhjaya Tinggi British.
• Pada masa yang sama, hak sah kaum bukan Melayu tetap dilindungi.

4. Kewarganegaraan:

Kewarganegaraan PTM 1948 diketatkan berbanding syarat Jus Soli Malayan Union. Dibagikan kepada dua kategori utama:

• Kewarganegaraan Kuat Kuasa Undang-Undang: Terbuka secara automatik kepada subjek Sultan (orang Melayu/Orang Asli yang lahir di negeri Melayu) dan rakyat British (lahir di Melaka/Pulau Pinang).
• Kewarganegaraan Secara Pendaftaran: Terbuka kepada mereka yang lahir di Tanah Melayu dan telah bermastautin sekurang-kurangnya 8 daripada 12 tahun, serta mempunyai pengetahuan bahasa Melayu atau Inggeris yang memuaskan.

5.4 Kesan Pembentukan Persekutuan Tanah Melayu 1948

• Mengembalikan Kedudukan Raja-Raja Melayu: Kedaulatan dan kuasa politik Raja-Raja Melayu dipulihkan menerusi Majlis Raja-Raja.
• Mengiktiraf Hak Istimewa Orang Melayu: Menjadi asas kepada peruntukan Perlembagaan Persekutuan yang wujud hingga ke hari ini.
• Menjaga Membuka Ruang Kerjasama Kaum: Pembentukan PTM 1948 membuka jalan ke arah penubuhan **Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum (CLC)** bagi memupuk toleransi etnik.
• Merapatkan Jurang Menuju Kemerdekaan: PTM 1948 menjadi tapak asas kukuh pentadbiran persekutuan yang membawa Tanah Melayu mencapai kemerdekaan pada tahun 1957.