Bab 5: Pengangkutan di Malaysia

5.1 Pengangkutan Darat di Malaysia

Pengangkutan darat di Malaysia merangkumi rangkaian jalan raya dan perkhidmatan kereta api yang menghubungkan pelbagai kawasan bandar dan luar bandar.

1. Rangkaian Jalan Raya

• Jalan Raya Utama: Lebuhraya Utara-Selatan menghubungkan Bukit Kayu Hitam (Kedah) hingga ke Johor Bahru (Johor). Lebuhraya Timur-Barat menghubungkan Butterworth (Pulau Pinang) dengan Pasir Puteh (Kelantan).
• Fungsi: Memudahkan mobiliti penduduk, mengangkut barangan barangan pukal, serta meningkatkan integrasi nasional antara pantai barat dan pantai timur.

2. Rangkaian Kereta Api

• Laluan Kereta Api Pantai Barat: Dari Padang Besar (Perlis) hingga ke Johor Bahru (Johor) menggunakan perkhidmatan Kereta Api Tanah Melayu (KTM).
• Laluan Kereta Api Pantai Timur: Dari Tumpat (Kelantan) hingga ke Gemas (Negeri Sembilan).
• Sistem Pengangkutan Bandar / Bandar Raya: Terdiri daripada Transit Aliran Ringan (LRT), Transit Aliran Massa (MRT), Monorail, dan Monorel KLIA Ekspres/Transit untuk mengurangkan kesesakan lalu lintas di Lembah Klang.
• Kereta Api di Sabah: Laluan Kereta Api Negeri Sabah menghubungkan Tanjung Aru dengan Tenom.

5.2 Pengangkutan Air di Malaysia

Pengangkutan air penting bagi kawasan berpulau-pulau dan penempatan di pedalaman, terutamanya di Sabah dan Sarawak.

1. Pengangkutan Laut (Pelabuhan Utama)

• Pelabuhan Pulau Pinang: Pintu masuk ke utara Semenanjung.
• Pelabuhan Klang (Selangor): Pelabuhan terbesar dan terpenting di Malaysia (mempunyai terminal Container/Pukal).
• Pelabuhan Tanjung Pelepas & Pelabuhan Pasir Gudang (Johor): Hab kontena antarabangsa dan kawasan perindustrian.
• Pelabuhan Kuantan (Pahang): Pelabuhan utama di Pantai Timur.
• Pelabuhan Bintulu (Sarawak): Mengendalikan eksport gas asli cecair (LNG).
• Pelabuhan Kota Kinabalu (Sabah): Pelabuhan kontena utama di Sabah.

2. Pengangkutan Sungai

• Sarawak: Sungai Rajang (sungai terpanjang di Malaysia) merupakan laluan pengangkutan utama ke pedalaman seperti Kapit dan Belaga.
• Sabah: Sungai Kinabatangan digunakan untuk mengangkut kayu balak dan pergerakan penduduk tempatan.
• Semenanjung Malaysia: Sungai Perak dan Sungai Pahang digunakan untuk aktiviti rekreasi dan perhubungan terhad.

5.3 Pengangkutan Udara di Malaysia

Malaysia mempunyai rangkaian lapangan terbang antarabangsa dan domestik yang moden untuk menghubungkan kawasan dalam dan luar negara.

1. Lapangan Terbang Antarabangsa Utama

• Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA & KLIA2): Pintu masuk utama negara di Sepang, Selangor.
• Lapangan Terbang Antarabangsa Pulau Pinang: Melayani hab perindustrian dan pelancongan di utara.
• Lapangan Terbang Antarabangsa Senai (Johor): Pintu masuk selatan.
• Lapangan Terbang Antarabangsa Kuching (Sarawak) & Kota Kinabalu (Sabah): Hab penerbangan Borneo.

2. Perkhidmatan Udara Luar Bandar (RAS - Rural Air Services)

• Menggunakan pesawat kecil (seperti Twin Otter) yang dikendalikan oleh MASwings di Sabah dan Sarawak untuk menghubungkan kawasan pedalaman yang sukar diakses seperti Bario dan Ba'kelalan.

5.4 Pengangkutan Awam di Malaysia

• Darat: Bas henti-henti, bas ekspres, teksi, perkhidmatan e-hailing (Grab), MRT, LRT, Monorail, dan KTM Komuter.
• Air: Bot penambang, feri (contoh: Feri Pulau Pinang, Feri Langkawi), dan bot ekspres.
• Kepentingan: Mengurangkan kesesakan, mengurangkan pencemaran udara, menjimatkan kos tambang, dan meningkatkan mobiliti masyarakat.

5.5 Faktor yang Mempengaruhi Jaringan Pengangkutan di Malaysia

• Bentuk Muka Bumi: Kawasan tanah pamah memudahkan pembinaan jalan raya dan landasan kereta api. Kawasan bergunung-ganang memerlukan kos tinggi (pembinaan terowong/jambatan).
• Kemajuan Teknologi: Pembinaan jambatan panjang (Jambatan Pulau Pinang), terowong SMART, dan projek Landasan Kereta Api Berkembar Elektrik.
• Dasar Kerajaan: Perancangan pembangunan infrastruktur menerusi Suruhanjaya Pengangkutan Awam Darat (SPAD/APAD) dan pembinaan koridor pembangunan.
• Kegiatan Ekonomi: Jaringan jalan dibangunkan di kawasan pusat perindustrian, pelabuhan, pertambangan, dan kawasan pertanian.

5.6 Kepentingan Pengangkutan di Malaysia

• Pembangunan Ekonomi: Memudahkan penghantaran barangan mentah dan produk siap ke pasaran serta pelabuhan.
• Pembangunan Sosial: Meningkatkan taraf hidup penduduk, memudahkan akses kepada perkhidmatan kesihatan dan pendidikan.
• Perkembangan Sektor Pelancongan: Memudahkan pergerakan pelancong domestik dan antarabangsa ke destinasi menarik.
• Integrasi Nasional: Merapatkan hubungan antara penduduk di Semenanjung Malaysia, Sabah, dan Sarawak.

5.7 Amalan Pengangkutan Mesra Alam

• Penggunaan Kenderaan Elektrik (EV) & Hibrid: Mengurangkan pelepasan karbon monoksida.
• Pengangkutan Awam Elektrik: Menggalakkan penggunaan LRT, MRT, dan Monorail.
• Kongsi Kereta (Carpooling): Mengurangkan bilangan kenderaan di jalan raya.
• Berbasikal dan Berjalan Kaki: Mewujudkan laluan pejalan kaki serta laluan basikal khusus di perbandaran.