6.1 Bentuk Muka Bumi di Malaysia
Malaysia mempunyai kepelbagaian bentuk muka bumi yang terbahagi kepada empat kategori utama: Tanah Tinggi, Tanah Pamah, Saliran, dan Pinggir Laut.
1. Tanah Tinggi:
- Kawasan bertanah tinggi: Kawasan yang mempunyai ketinggian melebihi 180 meter dari aras laut.
- Banjaran Gunung: Kebanyakan gunung di Malaysia terbentuk akibat proses lipatan sistem gunung lipat muda dan gunung lipat tua.
- Tulang Belakang Semenanjung Malaysia: Banjaran Titiwangsa (Banjaran Besar).
- Kemuncak Tertinggi: Gunung Kinabalu di Sabah (4,095 m) – Kemuncak tertinggi di Malaysia. Gunung Tahan di Pahang (2,181 m) – Kemuncak tertinggi di Semenanjung Malaysia.
2. Tanah Pamah:
- Kawasan yang rata dan rendah dengan ketinggian kurang daripada 180 meter dari aras laut.
- Terletak di lembangan sungai, dataran pantai, dan kawasan delta.
- Contoh Utama: Dataran Kedah-Perlis, Dataran Kelantan, Dataran Pantai Timur Sabah, dan Dataran Rajang di Sarawak.
3. Saliran:
- Merangkumi sungai, tasik semulajadi, dan tasik buatan.
- Sungai Terpanjang di Malaysia: Sungai Rajang di Sarawak (563 km).
- Sungai Terpanjang di Semenanjung Malaysia: Sungai Pahang (459 km).
- Tasik Semulajadi Utama: Tasik Bera dan Tasik Chini di Pahang.
- Tasik Buatan Utama: Tasik Kenyir di Terengganu (tasik buatan terbesar di Asia Tenggara).
4. Pinggir Laut:
- Malaysia mempunyai pinggir pantai yang panjang (kira-kira 4,800 km).
- Ciri-ciri Fizikal Hakisan Pantai: Tanjung, teluk, tebing tinggi, gua, gerbang laut, batu tunggul, dan tunggul sisa.
- Ciri-ciri Fizikal Pemendapan Pantai: Pantai, anak genting, tombolo, dan beting pasir.
6.2 Kepentingan Bentuk Muka Bumi di Malaysia
1. Kepentingan Tanah Tinggi:
- Pelancongan: Suhu sejuk dan pemandangan indah (contoh: Cameron Highlands, Genting Highlands, Bukit Tinggi).
- Pertanian Iklim Sederhana: Penanaman teh, sayur-sayuran, buah-buahan, dan bunga-bungaan.
- Penjana Kuasa Hidroelektrik: Arus sungai yang deras di kawasan tanah tinggi (contoh: Empangan Kenyir, Empangan Bakun).
2. Kepentingan Tanah Pamah:
- Petempatan & Bandar Utama: Kawasan rata memudahkan pembinaan perumahan dan infrastruktur (contoh: Kuala Lumpur, Ipoh, Johor Bahru).
- Pertanian Tanaman Makanan: Tanih aluvium yang subur sesuai untuk penanaman padi (contoh: Dataran Kedah-Perlis, Dataran Kelantan).
- Jaringan Pengangkutan: Memudahkan pembinaan jalan raya, landasan kereta api, dan lapangan terbang.
3. Kepentingan Saliran (Sungai & Tasik):
- Sempadan Semulajadi: Contohnya Sungai Golok (sempadan Malaysia-Thailand) dan Sungai Bernam (sempadan Perak-Selangor).
- Jalan Pengangkutan Perairan: Terutamanya di pedalaman Sabah dan Sarawak (contoh: Sungai Rajang, Sungai Kinabatangan).
- Jana Kuasa Hidroelektrik & Bekalan Air Domestik: Sumber air bersih untuk kegunaan harian dan industri.
4. Kepentingan Pinggir Laut:
- Perikanan & Pelabuhan: Kawasan tapak pelabuhan terlindung (contoh: Pelabuhan Klang, Pelabuhan Pasir Gudang).
- Pelancongan & Rekreasi: Pantai berpasir dan pulau-pulau indah (contoh: Pulau Redang, Pulau Tioman, Pulau Langkawi).