Bab 2: Kedudukan

2.1 Kedudukan Mutlak dan Kedudukan Relatif

Kedudukan ialah tempat terletaknya sesuatu objek atau kawasan. Terdapat dua cara untuk menentukan kedudukan, iaitu kedudukan relatif dan kedudukan mutlak.

1. Kedudukan Relatif:

• Ditentukan berdasarkan **titik rujukan** tempat lain yang berdekatan.
• Menggunakan arah mata angin (seperti di hadapan, di belakang, di sebelah kanan, di sebelah kiri, utara, selatan).
• Boleh berubah mengikut pertukaran titik rujukan.

2. Kedudukan Mutlak:

• Ditentukan berdasarkan **latitud** dan **longitud** (koordinat) pada peta atau glob.
• Diukur dalam unit **darjah (°)** dan **minit (')**.
• Bersifat tetap dan tidak berubah walaupun titik rujukan berubah.

2.2 Latitud dan Longitud

Garisan latitud dan garisan longitud ialah garisan maya yang dilukis pada glob dan peta atlas untuk menentukan kedudukan mutlak sesuatu tempat.

1. Garisan Latitud:

Garisan melintang yang dilukis melintang dari **Barat ke Timur** pada glob. Dinyatakan dalam unit darjah Utara (°U) atau Selatan (°S) dari Khatulistiwa (0°).

• Garisan Khatulistiwa (0°): Garisan latitud terpanjang yang membahagikan bumi kepada Hemisfera Utara dan Hemisfera Selatan.
• Garisan Sartan (23½°U): Garisan di hemisfera utara.
• Garisan Suriadan (23½°S): Garisan di hemisfera selatan.
• Garisan Artik (66½°U): Garisan berdekatan Kutub Utara.
• Garisan Antartik (66½°S): Garisan berdekatan Kutub Selatan.
• Kutub Utara (90°U) dan Kutub Selatan (90°S).

2. Garisan Longitud:

Garisan menegak yang dilukis dari **Kutub Utara ke Kutub Selatan**. Dinyatakan dalam unit darjah Timur (°T) atau Barat (°B).

• Garisan Meridian Pangkal / Greenwich (0°): Garisan longitud utama yang membahagikan bumi kepada Hemisfera Timur dan Hemisfera Barat. Melalui Balai Cerap Diraja di Greenwich, London.
• Garisan Tarikh Antarabangsa (180°T/B): Garisan yang memisahkan tarikh dan hari di bumi. Terletak berentangan dengan Garisan Meridian Pangkal.

2.3 Cara Menentukan Kedudukan Mutlak Berdasarkan Latitud dan Longitud

Untuk menyatakan kedudukan mutlak sesuatu tempat berdasarkan koordinat, ikuti langkah berikut:

1. Langkah 1: Baca nilai **Garisan Latitud** terlebih dahulu (U atau S).
2. Langkah 2: Baca nilai **Garisan Longitud** seterusnya (T atau B).
3. Langkah 3: Tuliskan kedudukan mutlak dalam bentuk titik persilangan koordinat: (Latitud, Longitud).
   Contoh: 4°U 102°T (Mewakili 4 darjah Utara, 102 darjah Timur).